M1 / Lekcja 2. Decyzja - skutek
Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.
Sytuacje i odpowiedzi modelowe. W treningu omawiaj oba warianty; przed samodzielną odpowiedzią zasłoń przykład B.
Spóźnienie na praktyki
A. Sytuacja: Uczeń spóźnia się na praktyki warsztatowe o 30 minut. Opisz lub odegraj wpływ tej sytuacji na pracę grupy.
B. Przykład do omówienia: Natychmiast: grupa czeka, trzeba uzgodnić dalszą pracę. W dłuższym czasie: możliwe trudności we współpracy, utrata zaufania lub wpływ na ocenę.
Uszkodzenie sprzętu bez zgłoszenia
A. Sytuacja: Uczeń uszkadza narzędzie przez użycie niezgodne z instrukcją i nikomu nie mówi. Omów skutki dla bezpieczeństwa i organizacji pracy.
B. Przykład do omówienia: Natychmiast: narzędzie jest uszkodzone, praca stoi. W dłuższym czasie: koszty naprawy sprzętu, ryzyko wypadku i utrata zaufania. Nie zakładamy automatycznego obciążenia ucznia kosztami.
Dbanie o stanowisko pracy
A. Sytuacja: Uczeń dokładnie sprząta stanowisko i odkłada narzędzia na miejsce. Omów wpływ na bezpieczeństwo i opinię mistrza.
B. Przykład do omówienia: Natychmiast: porządek i bezpieczniejsze miejsce pracy. W dłuższym czasie: dobra opinia, możliwy pozytywny wpływ na ocenę i łatwiejszy start następnego dnia.
M1 / Lekcja 3. Wymówka - odpowiedzialność
Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.
Spóźnienie do pracy
A. Wymówka: „Zaspałem, bo budzik mi nie zadziałał!”
B. Propozycja rozwiązania: „Zaspałem. Przepraszam. Od jutra nastawię dwa budziki, żeby sytuacja się nie powtórzyła.”
Niewykonane zadanie
A. Wymówka: „Nikt mi nie powiedział, jak to zrobić!”
B. Propozycja rozwiązania: „Nie wiedziałem, jak to zrobić, i nie zapytałem na czas. Następnym razem od razu podejdę do mistrza i poproszę o instrukcję.”
Zepsuty sprzęt
A. Wymówka: „To narzędzie już wcześniej było zepsute!”
B. Propozycja rozwiązania: „Zauważyłem, że narzędzie działa źle, ale nie zgłosiłem tego i pracowałem dalej. Przerywam pracę i zgłaszam usterkę.”
Porównaj wypowiedzi: czy zawierają opis faktów oraz konkretne działanie? Zgłoszenie braku instrukcji lub usterki jest potrzebne i nie musi być wymówką.
M2 / Lekcja 4. Upewnij się - parafraza
Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.
Ćwiczenie wyłącznie słowne. Nie uruchamiamy maszyn ani nie wykonujemy czynności przy sprzęcie.
Długa instrukcja
A. Mistrz: „Weź klucz trzynastkę z czerwonego wózka, dokręć lewą śrubę, potem sprawdź poziom oleju w kompresorze i włącz zielony przycisk, ale nie wcześniej niż za minutę!”
B. Uczeń: „Czy dobrze rozumiem, że mam wziąć klucz 13 z czerwonego wózka, dokręcić lewą śrubę, sprawdzić olej i po minucie wcisnąć zielony przycisk?”
Krótkie polecenie
A. Mistrz: „Posprzątaj stanowisko numer trzy i przynieś mi wiertarkę z magazynku.”
B. Uczeń: „Czy dobrze rozumiem, że mam posprzątać stanowisko nr 3 i przynieść Panu wiertarkę z magazynku?”
Przykłady B pokazują parafrazę. Jeśli coś jest niejasne, dopytaj przed rozpoczęciem zadania.
M2 / Lekcja 5. Fakt + mój problem
Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.
Wypowiedzi A są tekstem do analizy. Nie kieruj ich do uczestnika. „Mój problem” opisuje wpływ sytuacji na moją pracę; nie oznacza oceny charakteru drugiej osoby.
Sytuacja 1. Bałagan
A. Atak: „Ty zawsze zostawiasz syf na stanowisku!”
B. Fakt: „Zostawiłeś brudne narzędzia”. Mój problem: „Nie mogę zacząć swojej pracy na czas”.
Sytuacja 2. Sprzęt
A. Atak: obraźliwe nazwanie osoby i oskarżenie jej o ponowne zepsucie szlifierki.
B. Fakt: „Szlifierka jest zepsuta”. Mój problem: „Stoję z pracą i muszę uzgodnić dalsze zadania”.
Porównaj fakt z oskarżeniem. Samo stwierdzenie awarii nie pozwala ustalić, kto ją spowodował.