Scenariusz 3. Fakt a ocena / oskarżenie

To zestaw kart instruktażowych i scenek. Mapa wyzwalaczy jest osobno; pusty arkusz trzech kroków nie jest dołączony.

FAKT / opis obserwacji

Opisuje to, co można zobaczyć lub usłyszeć. Nie przypisuje intencji i nie ocenia charakteru. Zamiast uogólnień „zawsze” i „nigdy” podaje konkretną sytuację.

„Widzę, że twoje rzeczy leżą na moim biurku”. „Przyszedłeś 20 minut po umówionej godzinie”.

OCENA / oskarżenie

Przypisuje intencje, ocenia osobę lub uogólnia. Przykłady wyłącznie do analizy: „Znowu robisz bałagan i masz mnie gdzieś”. „Jesteś nieodpowiedzialny i mnie lekceważysz”.

Nie kieruj ocen ani wyzwisk do uczestnika. „Mój problem” z modułu 2 opisuje wpływ sytuacji na mnie; nie jest synonimem oceny.

Komunikat JA w 3 krokach

1. FAKT: „Przyszedłeś 20 minut po umówionej godzinie”.

2. EMOCJA: „Denerwuję się, kiedy czekam bez wiadomości”.

3. PROŚBA: „Proszę, daj mi znać SMS-em, gdy wiesz, że się spóźnisz; jeśli możesz, 15 minut wcześniej”.

Prośba ma być konkretna i możliwa do wykonania. Mów o swoich emocjach, zamiast oskarżać drugą osobę.

Moduł 5. Scenki A/B

Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.

Scenariusz 4 / Symulacja A. Projekt zespołowy

A. Współpracownik: od dwóch tygodni nie przesyłasz swojej części projektu na ocenę. Tłumaczysz się brakiem czasu i odkładasz odpowiedź.

B. Uczeń: przedstawiasz fakty, nazywasz emocję i proponujesz konkretny termin przekazania pracy.

Wskazówka: Rozmowa dotyczy zachowania i ustalenia działania, nie charakteru osoby.

Scenariusz 4 / Symulacja B. Ustalenia w grafiku

A. Szef: wpisujesz pracownika na niedzielną noc, choć zgłaszał brak dyspozycyjności z powodu egzaminów. Naciskasz na przyjęcie zmiany.

B. Młody pracownik: stosujesz 3 kroki, odwołujesz się do pisemnych ustaleń i proponujesz zamianę zmian.

Wskazówka: Możesz okazywać emocje i poprosić o przerwę. Celem jest jasna granica i wykonalna prośba.

Moduł 5. Scenki A/B

Udział jest dobrowolny: możesz obserwować, czytać rolę lub zrobić przerwę. Ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach. Bez dotykania, zabierania rzeczy i wyzwisk wobec uczestników. Po scence powiedz: „Wychodzę z roli”.

Scenariusz 3 / Trening w parach. Spóźnienie

A. Osoba spóźniona: przychodzisz 20 minut po czasie kolejny raz w tym tygodniu. Mówisz: „Nic się przecież nie stało”.

B. Osoba czekająca: opisujesz fakty, własną emocję i prosisz o konkretne zachowanie na przyszłość.

Wskazówka: Zamień oskarżenie „Znowu się spóźniasz!” na konkretny opis.

Scenariusz 3 / Trening w parach. Biorę bez pytania

A. Osoba biorąca: opisujesz, że sięgasz po prywatną rzecz znajomego bez pytania. Nie dotykasz rzeczy uczestnika.

B. Właściciel: stawiasz granicę komunikatem JA. Opisujesz sytuację, emocję i prośbę o pytanie przed pożyczeniem.

Wskazówka: Ćwiczymy poszanowanie prywatności i własności wyłącznie w rozmowie.